Gustav Klimt · 1908
Öpücük
Öpücük'te iki beden birbirine yaklaşırken yüzey onları neredeyse tek bir desene dönüştürür. Yakınlık burada yalnız figürlerin konusu değil; boya, varak ve bezemenin kurduğu maddi bir çevredir.
Eser hakkında temel bilgiler
Gustav Klimt'in 1907–1909 dolaylarında yaptığı kare biçimli eser Belvedere koleksiyonundadır. Yağlıboyanın yanı sıra altın, gümüş ve platin varak gibi metalik malzemeler kullanılmıştır; yapıt 180 × 180 cm ölçülerindedir.
İlk bakış
Altın alan içindeki çift, çevresindeki boşluktan ayrılan parlak bir ada gibidir. İlk bakış öpüşmeye yönelse de sahnenin asıl gerilimi, bedenlerin desen içinde erimesi ile yüz ve ellerin çıplak kalması arasındadır.
Kompozisyon
Figürler kare tuvalin merkezinde, çiçekli zeminin kenarında toplanır. Erkeğin eğilen gövdesi kadını çevreler; kadının diz çöken formu aşağı doğru kapanır. Büyük altın kütle, çiftin sınırlarını ortak bir siluette birleştirir.
Renk
Altın baskın olsa da yeşil çayır, mor ve kırmızı çiçekler, siyah-beyaz geometriler yüzeyi çeşitlendirir. Metalik parıltı ışığa göre değiştiği için renk sabit değildir; izleyenin hareketiyle canlılık kazanır.
Işık
Geleneksel bir mekân ışığından çok, yüzeyin kendi yansıtıcılığı belirleyicidir. Varak ışığı temsil etmek yerine gerçek ışığı geri gönderir. Ten alanlarının matlığı, çevredeki parıltıyla daha kırılgan görünür.
Form
Bedenlerin anatomisi bezemenin altında kısmen kaybolur. Erkeğin giysisindeki dikdörtgenler ile kadının elbisesindeki dairesel ve çiçeksi biçimler figürleri ayırırken aynı altın zemin onları yeniden birleştirir.
Teknik
Belvedere kayıtları eserde yağlıboya ve farklı metal varakların birlikte kullanıldığını gösterir. Klimt yüzeyi resim ile bezeme, hacim ile düzlük arasında tutar. Malzeme yalnız zenginlik etkisi değil, değişken bir görme deneyimi üretir.
Fırça ve üretim dili
Yüz ve eller daha yumuşak modellemeyle ele alınırken giysiler mozaik benzeri işaretlere dönüşür. Fırça dili tek tip değildir: temsil ile süsleme aynı yüzeyde farklı yoğunluklarda yan yana gelir.
Sembolizm
Geometrik biçimlerin cinsiyetleri temsil ettiği ya da çiftin Klimt ile Emilie Flöge olduğu sıkça ileri sürülür; kesin kanıt bulunmaz. Daha temkinli okuma, desen farklılıklarının iki figürü ayırıp ortak altın alanın onları birleştirdiğini gözlemler.
Sanatçının dönemi ve bağlamı
Eser Klimt'in Altın Dönemi'nin doruğunda ve Viyana Secession çevresinin sanat ile dekoratif sanatlar arasındaki sınırları sorguladığı yıllarda üretildi. Bizans mozaiklerinin metalik yüzey etkisi, Klimt'in bu dönem diliyle ilişkilendirilir.
Sanat tarihindeki yeri
Öpücük, yirminci yüzyıl başı Viyana modernizminin en tanınan yapıtlarındandır. İlk kez 1908 Kunstschau'da Aşıklar adıyla sergilenmiş, kısa süre içinde devlet koleksiyonu için satın alınmıştır.
Düşünsel ve duygusal alan
Sahne hem koruyucu hem kapalı okunabilir. Kadının yüzü huzur, geri çekilme ya da teslimiyet gibi farklı duygulara açıktır. Resim, yakınlığın tek bir psikolojik açıklamaya sığmadığını hissettirir.
Günümüzle ilişkisi
Eserin dekoratif ürünlerde yoğun biçimde çoğaltılması, yüzey güzelliğinin kolay tüketilebilirliğini gösterir. Buna karşılık özgün yapıttaki metal, boya ve büyük ölçek; yakınlığın yalnız romantik bir imge değil, bedensel ve maddi bir deneyim olduğunu hatırlatır.
ALACA'nın özgün sanat okuması
ALACA için Öpücük'ün gücü altının gösterişinde değil, desenin iki bedene yaptığı şeydedir. Yakınlık bireysel sınırları silmez; onları aynı yüzeyde görünür kılar. Birlik, benzerlikten değil ritmik uyumdan doğar.